Rak jelita grubego – postępowanie chirurgiczne w ostrych powikłaniach

dr n. med. Małgorzata Polańska-Płachta

Oddział Chirurgii Ogólnej i Onkologicznej, II Katedra i Klinika Chirurgii Ogólnej, Naczyniowej i Onkologicznej Wydziału Lekarsko-Stomatologicznego WUM, Szpital Czerniakowski w Warszawie

Adres do korespondencji:

dr n. med. Małgorzata Polańska-Płachta

Oddział Chirurgii Ogólnej i Onkologicznej,

II Katedra i Klinika Chirurgii Ogólnej, Naczyniowej i Onkologicznej

Wydziału Lekarsko-Stomatologicznego WUM, Szpital Czerniakowski

ul. Stępińska 19/25, 00-739 Warszawa

e-mail: eustacha2@gmail.com

Small pola%c5%84ska p%c5%82achta ma%c5%82go opt

dr n. med. Małgorzata Polańska-Płachta

  • Obraz kliniczny i rozpoznanie ostrych powikłań raka jelita grubego: niedrożności, perforacji i krwawienia
  • Ocena ryzyka okołooperacyjnego u pacjentów z rakiem jelita grubego zgłaszających się w stanach nagłych z powodu krwawienia, niedrożności i perforacji przewodu pokarmowego
  • Zastosowanie technik laparoskopowych w leczeniu ostrych powikłań raka jelita grubego

Rak jelita grubego jest główną przyczyną zachorowalności na nowotwory i związanej z nimi śmiertelności na całym świecie. Mimo wprowadzenia programów przesiewowych znaczna część chorych (15-33%) trafia na ostry dyżur z powikłaniami, takimi jak: niedrożność, krwawienie czy perforacja przewodu pokarmowego, które wymagają natychmiastowego działania1. Leczenie w takich sytuacjach ma na celu: zapobieganie natychmiastowym negatywnym skutkom (takim jak śmierć lub sepsa), osiągnięcie jak najlepszej kontroli guza oraz zapewnienie powrotu do stanu umożliwiającego w razie potrzeby rozpoczęcie odpowiedniego leczenia ogólnoustrojowego2-4.

Ostre powikłania raka jelita grubego

Niedrożność jelita grubego

To najczęstsze powikłanie raka jelita grubego – stanowi ono 80% wszystkich przypadków przyjęć na szpitalny oddział ratunkowy (SOR) wśród chorych na ten nowotwór.

Objawy:

  • wzdęcie
  • ból brzucha
  • nudności
  • wymioty
  • zatrzymanie gazów i stolca
  • zaburzenia oddychania spowodowane uniesieniem przepony.

Diagnostyka: Wykonuje się przeglądowe zdjęcie RTG jamy brzusznej w celu potwierdzenia niedrożności (ryc. 1 i 2) i/lub tomografię komputerową (TK) ujawniającą rozdęte pętle jelit powyżej guza (ryc. 3).

Small rycina 1 niedrozno%c5%9bc w opt

Rycina 1. Badanie RTG. Niedrożność wtórna do nowotworu odbytnicy

Small rycina 2. niedro%c5%bcnosc opt

Rycina 2. Niedrożność jelita grubego wtórna do nowotworu esicy

  • Small 1258
  • Small 1297

Rycina 3A, B. Badanie tomografii komputerowej. Niedrożność jelita grubego wtórna do nowotworu esicy










Perforacja jelita grubego

Stanowi drugą co do częstości przyczynę przyjęć na SOR z powodu raka jelita grubego.

Może występować:

  • w obrębie nowotworu (70% przypadków)
  • proksymalnie do nowotworu (30% przypadków) – najczęściej w obrębie kątnicy lub uchyłku w jelicie grubym.

Objawy:

Do góry