Otolaryngologia

Ostra niedrożność górnych dróg oddechowych – postępowanie w warunkach ambulatoryjnych i szpitalnych

prof. dr hab. n. med. Jurek Olszewski

Klinika Otolaryngologii, Onkologii Laryngologicznej, Audiologii i Foniatrii, II Katedra Otolaryngologii, Uniwersytet Medyczny w Łodzi

Adres do korespondencji:

prof. dr hab. n. med. Jurek Olszewski

Klinika Otolaryngologii, Onkologii Laryngologicznej, Audiologii i Foniatrii,

II Katedra Otolaryngologii, Uniwersytet Medyczny w Łodzi

ul. Żeromskiego 113, 90-549 Łódź

e-mail: jurek.olszewski@umed.lodz.pl

  • Przyczyny i objawy ostrej niedrożności górnych dróg oddechowych
  • Postępowanie z pacjentami z ostrą niedrożnością górnych dróg oddechowych w warunkach ambulatoryjnych i szpitalnych

W codziennych przygodnych warunkach (mieszkanie, restauracja, stadion, przedszkole) lekarz nie może biernie obserwować dramatycznej sytuacji duszącego się człowieka w oczekiwaniu na przyjazd ekipy ratunkowej, ponieważ w najlepszym przypadku potrwa to co najmniej kilkanaście minut, a to może być za późno na uratowanie życia.

Jurek Olszewski



Układ oddechowy ze względu na pewną różnorodność anatomiczną i czynnościową można podzielić na: górne drogi oddechowe (nos, jama ustna, gardło i krtań) oraz dolne drogi oddechowe, składające się z odcinka tchawiczo-oskrzelowego (tchawica, oskrzela, oskrzeliki) i obszaru wymiany gazowej (pęcherzyki płucne). O ile przeszkoda, pod postacią niedrożności nosa czy nosowej części gardła, wpływa na patologię oddychania, o tyle nie stanowi zagrożenia życia. Najważniejszą częścią górnych dróg oddechowych jest krtań, a zwłaszcza najmniejsza część jej powierzchni oddechowej, czyli szpara głośni (część środkowa krtani). Jest to najwęższe miejsce w całym górnym odcinku dróg oddechowych, dlatego nawet niecałkowite zamknięcie szpary głośni powoduje silną duszność.

Pojęcie duszności definiowane jest jako subiektywne odczucie chorego w postaci braku tchu, powietrza oraz trudności w oddychaniu, natomiast obiektywnie stan ten objawia się przyspieszonym i pogłębionym oddychaniem z nasilonym udziałem pomocniczych mięśni oddechowych.

Wyróżnia się, w zależności od przyczyny wystąpienia, duszność wysiłkową i spoczynkową oraz skrajną jej postać, jaką jest asfiksja, czyli ostra niewydolność oddechowa1.

W przypadku niedrożności dróg oddechowych powyżej rozdwojenia tchawicy duszności towarzyszy świst krtaniowy (stridor), co wymaga natychmiastowego różnicowania z jej przyczynami pozakrtaniowymi1. Przy czym, jeśli zwężenie występuje powyżej szpary głośni (górne piętro krtani), przejawia się to świstem krtaniowym podczas wdechu, natomiast głos zwykle jest prawidłowy. Z kolei przy zwężeniu na poziomie głośni (środkowe piętro krtani) świst krtaniowy ma charakter wdechowy lub wdechowo-wydechowy z jednoczesnym występowaniem zaburzeń głosu. W przypadku zwężenia podgłośniowego (dolne piętro krtani) świst krtaniowy ma charakter wdechowo-wydechowy i przerywany jest suchym (szczekającym) kaszlem, czysty głos jest zachowany. Należy jednocześnie stwierdzić, że niedrożność dróg oddechowych poniżej rozwidlenia tchawicy, a zwłaszcza jednostronna, nie powoduje ostrej niewydolności oddechowej1.

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Przyczyny ostrej duszności krtaniowej

Duszność krtaniowa to stan zwężenia dróg oddechowych, który może stanowić stan zagrożenia życia w przypadku ich całkowitej niedrożności na poziomie krtani. [...]

Ostre podgłośniowe zapalenie krtani

Ostre podgłośniowe zapalenie krtani to zapalenie tkanki łącznej znajdującej się poniżej szpary głośni (poniżej fałdów głosowych). Występuje głównie u dzieci, zwłaszcza [...]

Urazy mechaniczne krtani

Urazy krtani są dość częste i stanowią 9% wszystkich uszkodzeń ciała. Najczęściej jest to uszkodzenie mechaniczne z bardzo groźnymi powikłaniami, ponieważ [...]

Ciała obce w krtani

Ciało obce w krtani to obiekt, który przypadkowo znalazł się w jej świetle. Najniebezpieczniejsze miejsce, w którym może uwięznąć taki obiekt, [...]

Zachłyśnięcie (zakrztuszenie)

Zachłyśnięcie (zakrztuszenie) to stan, w którym najczęściej małe ciało obce dostaje się przypadkowo do gardła dolnego, krtani, a nawet – jeśli [...]

Podsumowanie

Ostra niedrożność górnych dróg oddechowych stanowi stan zagrożenia życia. Po urazie mechanicznym krtani może dojść do: porażenia fałdów głosowych w następstwie [...]

Do góry