Podyplomie logo dark

Resuscytacja noworodka

Tomasz Nikodemski

Zabiegi wstępne

Zmiany hormonalne, które zachodzą podczas porodu, powodują zahamowanie wydzielania płynów przez płuca noworodka oraz uruchamiają absorpcję płynu płucnego. Niewielka ilość płynu jest wydalana z jamy ustnej w trakcie przechodzenia noworodka przez kanał rodny. Podczas pierwszych oddechów szybko usuwany jest płyn z drzewa oskrzelowego i pęcherzyków płucnych.

Dojrzały noworodek jest w stanie wygenerować ujemne ciśnienie w drogach oddechowych i rozpocząć samodzielne oddychanie. Tylko niewielka grupa dzieci o masie >2,5 kg wymaga po porodzie jakichkolwiek innych interwencji poza osuszeniem. Ocenia się, że jedynie 0,2% noworodków urodzonych po 32 Hbd potrzebuje zabiegów resuscytacyjnych.

Odcięcie pępowiny

Zgodnie z wytycznymi European Resuscitation Council (ERC) zaciśnięcie pępowiny u noworodka niewymagającego resuscytacji powinno nastąpić po około 1 min od wydobycia. Do tego czasu noworodek powinien być ułożony 10 cm poniżej łożyska. Podobne opóźnienie należy zastosować u wcześniaków podczas stabilizacji ich stanu. U dzieci potrzebujących resuscytacji priorytetem jest podjęcie czynności resuscytacyjnych.

Odsysanie jamy ustnej i nosa

Rutynowe odsysanie wydzieliny z gardła i nosogardła u noworodków urodzonych zarówno z czystego, jak i zabarwionego smółką płynu owodniowego nie jest zalecane. Zabieg wykonany u zdrowych noworodków często powoduje powikłania krążeniowo-oddechowe: bezdechy i bradykardię będące skutkiem pobudzenia nerwu błędnego. U niemowląt, które są zaintubowane, zwiotczone i pod wpływem leków uspokajających, odsysanie z tchawicy w przypadku braku wydzieliny może spowodować spadek natlenienia, wzrost przepływu mózgowego krwi i ciśnienia wewnątrzczaszkowego oraz zmniejszyć podatność płuc.

Kontrola temperatury

Noworodki urodzone w zamartwicy są szczególnie narażone na utratę ciepła. Hipotermia nasila kwasicę metaboliczną i spadek perfuzji narządów.

Bezpośrednio po porodzie noworodka należy osuszyć i ogrzać. Aby uniknąć przegrzania, zaleca się stałe kontrolowanie temperatury ciała.

Noworodki z ciąży <28 Hbd powinny być przykryte (z wyjątkiem twarzy) folią polietylenową lub umieszczone w torbie foliowej bez osuszenia, a następnie pod promiennikiem ciepła. Zaleca się, aby temperatura na sali porodowej wynosiła co najmniej 26°C.

Ocena wstępna

W celu szybkiej identyfikacji noworodka wymagającego zabiegów resuscytacyjnych należy ocenić:

• oddech

• pracę serca

• kolor skóry

• napięcie mięśniowe.

Oddech

Jeżeli oddech jest zachowany, należy ocenić: