Podyplomie logo dark

Ostre zapalenie trzustki u dzieci

Dorota Szałowska-Woźniak, Leokadia Bąk-Romaniszyn

Definicja

Ostre zapalenie trzustki (OZT) to ostry stan zapalny tego narządu, który rozwinął się wskutek przedwczesnej aktywacji proenzymów trzustkowych i prowadzi do samotrawienia trzustki.

Epidemiologia

Częstość występowania ostrego zapalenia trzustki ocenia się na 5,4-79,3/100 000 osób w populacji ogólnej i 10-15/100 000 w populacji do 18 r.ż.

Patogeneza

Najczęstsze przyczyny ostrego zapalenia trzustki u dzieci to:

  • zaburzenia odpływu żółci
    • kamica przewodów żółciowych
    • torbiele przewodu żółciowego wspólnego
  • zaburzenia odpływu soku trzustkowego
    • torbiele rzekome trzustki
  • infekcje
    • nagminne zapalenie przyusznic (najczęściej)
    • odra
    • różyczka
    • zakażenia wirusem Coxsackie B
    • wirusowe zapalenie wątroby
    • zakażenia mykoplazmatyczne
  • uraz brzucha (zwłaszcza rowerowy).

Rzadkie przyczyny OZT u dzieci to:

  • zaburzenia metaboliczne (np. hipertriglicerydemia)
  • przewlekła choroba nerek
  • zakażenia pasożytnicze
    • lamblioza
    • glistnica
  • błędy dietetyczne
  • leki
    • glikokortykosteroidy
    • sulfonamidy
    • furosemid
    • hydrochlorotiazyd
    • azatiopryna
    • merkaptopuryna
  • hiperkalcemia (najczęściej w przebiegu nadczynności przytarczyc – pierwotnej lub wtórnej, wskutek przedawkowania witaminy D, przerzutów nowotworowych do kości)
  • endoskopowa cholangiopankreatografia wsteczna
  • przyczyny wrodzone
    • dziedziczne zapalenie trzustki
    • mukowiscydoza.

U ok. 40% dzieci nie udaje się ustalić czynnika przyczynowego.