Podyplomie logo dark

Ból ucha

Krzysztof Trzciński, Magdalena Trzcińska

Wiadomości podstawowe

Ze względu na dużą częstość występowania bólu ucha (otalgii) poznanie przyczyn tego objawu jest niezbędne w codziennej praktyce lekarza SOR i POZ.

Ból ucha (otalgia) może być:

  • objawem choroby ucha (zewnętrznego lub środkowego) – ból pierwotny
  • bólem udzielonym (rzutowanym), wtórnym do chorób narządów sąsiednich.

Ucho czuciowo unerwione jest przez sześć nerwów:

  • cztery nerwy czaszkowe: trójdzielny (V), twarzowy (VII), językowo-gardłowy (IX) i błędny (X)
  • dwie gałęzie splotu szyjnego pochodzące z drugiego i trzeciego korzenia szyjnego (C2-C3).

Rozpoznanie nie zawsze jest łatwe. Wymaga ono dokładnego zebrania wywiadu, badania palpacyjnego, otoskopii, rynoskopii i faryngoskopii.

Etiologia

Ból pierwotny ucha (otalgia pierwotna)

Przyczyny uszne:

  • ze strony ucha zewnętrznego
    • ciała obce w przewodzie słuchowym zewnętrznym
    • zaleganie woszczyny
    • stany zapalne, np. zakażenia
    • odmrożenia
    • oparzenia
    • urazy mechaniczne małżowiny usznej
    • półpasiec uszny
  • ze strony ucha środkowego
    • uraz mechaniczny błony bębenkowej
    • myringitis bullosa, zwane grypowym zapaleniem ucha środkowego
    • ostre zapalenie ucha środkowego
    • ostre zapalenie ucha środkowego z towarzyszącymi powikłaniami wewnątrzskroniowymi lub wewnątrzczaszkowymi.