Podyplomie logo dark

Hipernatremia

Marcin Tkaczyk, Anna Jander

Wiadomości podstawowe

Definicja

Hipernatremię rozpoznaje się, kiedy stężenie sodu w surowicy przekracza 145 mmol/l (wg niektórych 148 mmol/l).

Patogeneza

Hipernatremii może towarzyszyć odwodnienie, przewodnienie lub prawidłowy stan nawodnienia. Zdecydowanie najczęstszą przyczyną hipernatremii jest odwodnienie. Hipernatremia może być spowodowana:

  • utratą czystej wody i płynów hipotonicznych (przez skórę, nerki, przewód pokarmowy)
  • nieprawidłową czynnością ośrodków pragnienia
  • nadmierną podażą sodu.

Obraz kliniczny

Objawy hipernatremii zależą od stanu nawodnienia chorego. Zwykle chory jest odwodniony i osłabiony (p. rozdział poświęcony odwodnieniu). Może wystąpić podwyższona temperatura ciała, wzmożenie napięcia mięśniowego, zaburzenia świadomości. Im szybciej narasta hipernatremia, tym bardziej są nasilone objawy kliniczne. Objawy pojawiają się, gdy stężenie sodu przekracza 160 mmol/l.

! Nie ustalono stężenia sodu w surowicy, stanowiącego bezwzględną granicę bezpieczeństwa, poza którą ujawniają się objawy neurologiczne.