Podyplomie b3969581086002b1878d586a6246f3219e524082da55d2687d5d39d039ed13f7

Badanie podmiotowe

Małgorzata Kurpesa, Maria Krzemińska-Pakuła

Wstęp

Badanie kliniczne, tradycyjnie dzielone na badanie podmiotowe i przedmiotowe, jest podstawą wstępnego rozpoznania choroby i planowania dalszego procesu diagnostycznego.

Wywiad chorobowy powinien zostać przeprowadzony tak, aby lekarz uzyskał informacje o dominujących objawach chorobowych i okolicznościach ich występowania. Ważne są informacje o dotychczasowym przebiegu choroby, innych chorobach przebytych i przyjmowanym leczeniu. Należy uwzględnić wywiad rodzinny, szczególnie pod kątem nagłych zgonów krewnych, zawałów mięśnia sercowego w młodym wieku, nadciśnienia tętniczego i chorób uwarunkowanych genetycznie (np. zespołu Marfana, kardiomiopatii).

Wnikliwe badanie podmiotowe w dużym stopniu stanowi o sukcesie postępowania lekarskiego.

GŁÓWNE OBJAWY CHORÓB SERCA

Ból w klatce piersiowej

Ból w klatce piersiowej jest jednym z głównych objawów choroby serca, może być jednak wywołany przez choroby innych narządów. Dokładnie zebrany wywiad ma kluczowe znaczenie i najczęściej sugeruje przyczynę dolegliwości bólowych w klatce piersiowej.

Przyczyny

Przyczynami bólu w klatce piersiowej mogą być:

  • choroby serca i dużych naczyń
    • ból wieńcowy
      • ból dławicowy
      • ból zawałowy
    • ból w zapaleniu osierdzia
    • ból w tętniaku rozwarstwiającym aorty
    • ból w przebiegu zatorowości płucnej
    • ból w nadciśnieniu płucnym
  • zapalenie lub skurcz przełyku
  • choroby układu kostno-mięśniowego
  • choroby opłucnej
  • choroby śródpiersia
  • choroby kręgosłupa szyjnego i piersiowego (ból promieniujący)
  • nerwobóle
  • choroby narządów jamy brzusznej (ból promieniujący).

Pytania precyzujące

W czasie wywiadu należy próbować określić:

  • charakter i nasilenie bólu
  • lokalizację i kierunek promieniowania bólu
  • okoliczności wystąpienia, czynniki wyzwalające i czas trwania bólu
  • reakcję na leki, zwłaszcza azotany
  • objawy towarzyszące (poty, nudności, kołatanie serca, zasłabnięcia).

Ból wieńcowy

Przyczyną dolegliwości w klatce piersiowej może być niedokrwienie lub zawał mięśnia sercowego spowodowany niewystarczającym w stosunku do zapotrzebowania dopływem tlenu do mięśnia sercowego. Najczęstszą przyczyną jest zwężenie tętnic wieńcowych spowodowane zmianami miażdżycowymi, ale do objawów niedokrwienia może dojść w każdej sytuacji zmniejszającej dopływ utlenowanej krwi (np. skurcz tętnic, rozwarstwienie aorty obejmujące tętnice wieńcowe, mostki mięśniowe, zatorowość) albo zwiększającej zapotrzebowanie na tlen (np. sepsa, nadczynność tarczycy, niedokrwistość, tachyarytmie).

Charakter i nasilenie bólu wieńcowego