Podyplomie

Badanie EKG

Rafał Baranowski

Wstęp

Spoczynkowe badanie EKG jest metodą diagnostyczną stosowaną od ponad 100 lat. Umożliwia nieinwazyjną rejestrację aktywności elektrycznej serca. Jest jednym z podstawowych badań dodatkowych, tanim, stosunkowo prostym, dostarczającym wielu istotnych informacji diagnostycznych i prognostycznych.

Aparatura i wykonanie

Aparaty do wykonywania spoczynkowych badań EKG mogą być stacjonarne (zainstalowane w pracowniach EKG) lub przenośne (często zasilane z akumulatora), co umożliwia wykonywanie badań np. przyłóżkowych, w domu pacjenta, w miejscach odległych od placówek służby zdrowia (np. na statkach) i w terenie (zespoły ratunkowe, karetki pogotowia).

Jeszcze przed 10 laty praktycznie jedynym sposobem zapisu EKG był jednorazowy wydruk na papierze termicznym, dziś coraz częściej korzysta się z systemów cyfrowej archiwizacji i przetwarzania danych (ryc. 1).Specjalne oprogramowanie umożliwia, przeglądanie i wydruk zapisów EKG z dowolnego komputera. Ułatwia również opisywanie EKG, pozwalając na powiększanie ewolucji w pojedynczych odprowadzeniach i wykonywanie pomiarów cyrklem elektronicznym. Dzięki zastosowaniu takich systemów możliwe jest zdalne opisywanie elektrokardiogramów np. dla innych oddziałów czy przychodni. Ułatwia to porównywanie zapisów pod kątem istotnych zmian. Powszechnym już rozwiązaniem są konsultacje zapisów EKG przesyłanych z karetek pogotowia. To dość istotne, bo coraz częściej w karetce nie ma lekarza, a decyzję o transporcie pacjenta i wyborze szpitala (z możliwością wykonania bezpośredniej plastyki naczyń wieńcowych w trybie dyżurowym) musi podjąć przeszkolony ratownik medyczny.

Układ odprowadzeń

W spoczynkowej rejestracji EKG stosuje się układ 12 odprowadzeń, w tym 6 kończynowych i 6 przedsercowych. Przed podłączeniem odprowadzeń należy zastosować żel obniżający oporność, a owłosienie w miejscach umieszczania elektrod usunąć. Do rejestracji spoczynkowej zwykle nie jest potrzebna abrazja naskórka, jak w przypadku badań wysiłkowych lub 24-godzinnej rejestracji. Stosowane są elektrody jednorazowe (rzadziej ze względów ekonomicznych) lub wielokrotnego użytku, w postaci tzw. łyżek i przyssawek.

Odprowadzenia kończynowe

Umiejscowienie elektrod

Przyjęto następujący układ elektrod kończynowych:

  • czerwona – prawa kończyna górna
  • żółta – lewa kończyna górna
  • zielona – lewa kończyna dolna
  • czarna – prawa kończyna dolna.

Elektrody kończynowe są mocowane na wysokości nadgarstków i kostek, ale można umieszczać je również na ramionach i udach (zwłaszcza elektrody jednorazowe). Czasami elektrody kończynowe są mocowane na klatce piersiowej, w okolicy ramion, i na brzuc...