Podyplomie

Monitorowanie EKG metodą Holtera

Jerzy Krzysztof Wranicz, Rafał Baranowski

Wstęp

Monitorowanie EKG metodą Holtera służy do ciągłej rejestracji sygnału elektrokardiograficznego przez 24 godziny lub dłużej. Rejestracja zapisu nie przeszkadza w zwykłej codziennej aktywności, można więc powiązać zmiany w EKG z aktywnością pacjenta lub objawami, np. kołataniem serca, omdleniami, osłabieniem, bólem w klatce piersiowej itd. Prawdopodobieństwo odnalezienia nieprawidłowości w EKG jest o wiele większe, gdy zapis jest monitorowany przez 24 godziny niż podczas standardowego badania, w którym czynność elektryczną serca rejestruje się średnio zaledwie minutę (a 24-godzinna rejestracja EKG obejmuje około 100 tys. ewolucji rytmu serca). Niektóre nieprawidłowości mogą zaś pojawić się tylko w określonych okolicznościach, np. podczas snu, wysiłku, stresu.

Pierwszej prezentacji metody dokonano w 1961 r. Rozwój techniczny w ostatnim półwieczu zaowocował:

  • zmniejszeniem wagi rejestratora (z 40 kg do <100 g)
  • zwiększeniem z jednego do dwunastu liczby odprowadzeń, chociaż standardowo najczęściej stosuje się trzy
  • wydłużeniem rejestracji nawet do kilkunastu dni
  • zastąpieniem rejestracji analogowej technikami cyfrowymi
  • poprawieniem efektywności i algorytmów analizy zapisów – dzięki zastosowaniu komputerów odbywa się ona szybciej
  • rozszerzeniem możliwości analizy zapisu EKG m.in. o ocenę działania stymulatorów serca, ocenę zmienności rytmu zatokowego, turbulencji rytmu zatokowego, odstępu QT, późnych potencjałów, badań bezdechu sennego
  • wprowadzeniem rozwiązań sieciowych umożliwiających przesyłanie zapisów do ośrodków, w których są analizowane, z możliwością archiwizowania zapisów.

Wykorzystanie sieci komputerowych do przesyłania danych pozwala na szerokie stosowanie 24-godzinnej rejestracji EKG metodą Holtera w gabinetach lekarzy pierwszego kontaktu, poradniach internistycznych i szpitalach niezatrudniających fachowców specjalizujących się w ocenie zapisów holterowskich. Przesłanie 24-godzinnego zapisu EKG do ośrodka referencyjnego pozwala na wiarygodną interpretację badania i znacznie zwiększa jakość oceny. Jedynym istotnym ograniczeniem jest nierefundowanie tych badań przez NFZ.

Wskazania

Podział wskazań do badania holterowskiego według ACC/AHA z 1999 r. (dokument nie był od tego czasu aktualizowany) przedstawiają tabele 1-6. Wskazania do rejestracji EKG metodą Holtera można podzielić na:

  • diagnostyczne (przy podejrzeniu zaburzeń rytmu, przewodzenia i niedokrwienia)
  • związane z oceną:
    • farmakoterapii (np. ocena skuteczności kontroli częstości rytmu serca u pacjenta z migotaniem przedsionków)
    • po zabiegach ablacji migotania przedsionków i innych arytmii
    • funkcjonowania urządzeń wszczepialnych (stymulatorów i kardiowerterów-defibrylatorów)
  • prognostyczne:
    • ocena rokowania na podstawie analizy zmienności rytmu, występowania arytmii, zmian odcinka ST i QT, oceny zmienności rytmu zatokowego (HRV) i turbulencji rytmu zatokowego (HRT) jako uzupełnienie standardowej oceny ryzyka nagłego zgonu sercowego (stosowane przede wszystkim w badaniach naukowych).