Podyplomie logo dark

Choroby zapalne przełyku spowodowane zakażeniem

Andrzej Dąbrowski

Wstęp

Zakażenie jest drugą z najczęstszych po chorobie refluksowej przełyku przyczyną zapalenia przełyku (esophagitis).

W tab. 1 przedstawiono przyczyny rozwoju zapaleń przełyku, zarówno związane, jak i niezwiązane z zakażeniem.

Choroba refluksowa przełyku (GERD – gastroesophageal reflux disease) występuje u ok. 20% populacji europejskiej, a 20-30% osób z GERD skarży się na refluksowe zapalenie przełyku. Dane na temat częstości zapaleń przełyku spowodowanych zakażeniem są bardzo skąpe. Zakażenia przełyku są częste u chorych z upośledzeniem odporności w przebiegu zespołu nabytego niedoboru odporności (AIDS – acquired immune deficiency syndrome), białaczek lub chłoniaków, rzadkie natomiast (<5%) w populacji ogólnej.

Definicja

Infekcyjne zapalenie przełyku rozwija się pod wpływem zakażenia:

  • bakteriami
  • wirusami
  • grzybami
  • pierwotniakami.

Najczęstsze i najrzadsze przyczyny INFEKCYJNEGO ZAPALENIA przełyku

Zapalenia przełyku najczęściej są spowodowane:

  • wirusem opryszczki pospolitej (HSV – herpes simplex virus)
  • wirusem cytomegalii (CMV – cytomegalovirus)
  • grzybami z rodzaju Candida.


Zapalenia przełyku bardzo rzadko rozwijają się w wyniku zakażenia:

  • ludzkim wirusem niedoboru odporności (HIV – human immunodeficiency virus)
  • wirusem ospy wietrznej i półpaśca (VZV – Varicella-zoster virus)
  • bakteriami
  • pierwotniakami (pojedyncze doniesienia).

Czynniki sprzyjające zakażeniu

Rozwojowi zakażenia sprzyjają zaburzenia odporności:

  • w przebiegu nowotworów układu krwiotwórczego powikłanych ciężką granulocytopenią
  • w przebiegu chłoniaków
  • w przebiegu zespołu nabytego niedoboru odporności (AIDS)
  • w przebiegu kwasicy ketonowej u chorych na cukrzycę
  • po przeszczepieniu narządów.

Bakteryjne zakażenie przełyku

Bakteryjne zakażenie przełyku występuje bardzo rzadko.

Najczęściej wywołują je następujące drobnoustroje:

  • paciorkowiec zieleniący (Streptococcus viridans)
  • gronkowiec złocisty (Staphylococcus aureus)
  • gronkowiec skóry (Staphylococcus epidermidis)
  • bakterie rodzaju Bacillus
  • prątki gruźlicy (Mycobacterium tuberculosis).

Objawy

Objawami bakteryjnego zapalenia przełyku są:

  • zaburzenia połykania (dysfagia)
  • zgaga
  • niesmak odczuwany w jamie ustnej
  • okresowo występujące nudności.

Rozpoznanie

Endoskopia

Typowe zmiany stwierdzane podczas wziernikowania górnego odcinka przewodu pokarmowego to:

  • obszary zaczerwienienia błony śluzowej
  • owrzodzenia
  • nadżerki pokryte włóknikiem
  • zmiany krwotoczne.

Zmiany charakterystyczne dla zapalenia wywołanego zakażeniem prątkiem gruźlicy to: