Podyplomie

Eozynofilowe zapalenie żołądka i jelit

Zbigniew Bartuzi

Wstęp

Eozynofilowe zapalenie żołądka i jelit jest stosunkowo rzadką chorobą, charakteryzującą się naciekami zapalnymi błony śluzowej przewodu pokarmowego, złożonymi w znacznym stopniu z komórek kwasochłonnych. W zależności od lokalizacji zmian zapalnych w poszczególnych odcinkach przewodu pokarmowego choroba daje różnorodne objawy, np. dysfagię, nudności, wymioty, bóle brzucha, biegunki. Nie wyjaśniono ostatecznie patogenezy i etiologii.

Od 1970 r. opisano w Japonii 137 przypadków eozynofilowego zapalenia żołądka i jelit. U ok. połowy tych chorych współwystępowała choroba alergiczna.

Eozynofilowe zapalenie żołądka i jelit należy do grupy pierwotnych eozynofilowych zapaleń przewodu pokarmowego. Zapalenia te definiuje się jako proces chorobowy, w którym dochodzi do selektywnego nacieku eozynofilowego ścian przewodu pokarmowego i nie stwierdza się znanych przyczyn eozynofilii (do których należą m.in. reakcje polekowe, zarażenia pasożytnicze czy nowotwory). Do tej grupy należy:

  • eozynofilowe zapalenie przełyku
  • eozynofilowe zapalenie żołądka
  • eozynofilowe zapalenie żołądka i jelit (tab. 1)
  • eozynofilowe zapalenie jelit
  • eozynofilowe zapalenie jelita grubego.


Wspólną cechą tych chorób są widoczne w badaniu histopatologicznym nacieki eozynochłonne ściany przewodu pokarmowego.

Rys historyczny

Pierwszy przypadek eozynofilowego zapalenia przewodu pokarmowego opisał w 1937 r. Kaijser. Ureles i wsp. dokonali podziału w zależności od zakresu zmian zapalnych przewodu pokarmowego. Klein i wsp. wprowadzili klasyfikację w zależności od stopnia infiltracji ściany przez proces zapalny, wyróżniając trzy główne typy patologiczne (śluzówkowy, mięśniowy i surowicówkowy). W 1984 r. Oyaizu i wsp. wysunęli hipotezę o udziale w patogenezie reakcji zależnych od IgE. Talley i wsp. opisali 40 chorych i sklasyfikowali ich wg kryteriów Kleina i zasugerowali kryteria diagnostyczne:

  • objawy żołądkowo-jelitowe
  • naciek eozynofilowy w bioptatach przynajmniej jednego odcinka przewodu pokarmowego między przełykiem a odbytnicą
  • brak zakażenia pasożytniczego i chorób pozajelitowych przebiegających z eozynofilią.

Definicja

Eozynofilowe zapalenie żołądka i jelit to heterogenna choroba występująca u dorosłych i dzieci, charakteryzująca się intensywnymi naciekami eozynofilowymi w różnych odcinkach przewodu pokarmowego – od przełyku do odbytnicy.

Epidemiologia

Częstość występowania

Większość przypadków opisano u rasy kaukaskiej i u nielicznych Azjatów. Trudno określić zapadalność, ponieważ jak się przypuszcza, wiele przypadków jest nierozpoznanych. Choroba występuje z częstością 1-20 na 100 tys. Nieznacznie częściej chorują ...