Podyplomie

Układ pokarmowy w chorobach nowotworowych

Andrzej Dąbrowski

Wstęp

Wśród zmian w układzie pokarmowym powstających u chorych na nowotwory złośliwe można wyróżnić:

  • zmiany w przebiegu nowotworów spoza układu krwiotwórczego
  • zmiany w przebiegu nowotworów układu krwiotwórczego.

Zmiany w przebiegu nowotworów spoza układu krwiotwórczego

U ok. 20% chorych na nowotwory złośliwe występują zmiany w układzie pokarmowym. Powstają one w wyniku:

  • bezpośredniego naciekania z narządu, w którym rozwinęło się ognisko pierwotne (szerzenie się przez ciągłość)
  • rozsiewu w jamie otrzewnej (szerzenie się przez samowszczepianie)
  • rozsiewu drogą naczyń krwionośnych lub chłonnych (przerzuty).

Umiejscowienie

Wtórne ogniska nowotworowe powstają w różnych narządach układu pokarmowego:

  • w przełyku – głównie w wyniku bezpośredniego szerzenia się nowotworów
    • oskrzeli
    • żołądka
  • w żołądku – najczęściej są to przerzuty raka piersi
  • w dwunastnicy – najczęściej są skutkiem bezpośredniego naciekania raka trzustki
  • w jelicie cienkim – przerzuty czerniaka złośliwego
  • w jelicie cienkim i grubym – zmiany naciekowe w przebiegu nowotworów sąsiednich narządów
    • żołądka
    • trzustki
    • dróg żółciowych
    • nerki
    • okrężnicy
    • przestrzeni zaotrzewnowej
    • miednicy mniejszej
  • w trzustce – przerzuty nowotworów
    • płuca
    • przewodu pokarmowego
    • nerki
  • w wątrobie – guzy przerzutowe są najczęstszą postacią nowotworu złośliwego wątroby; lokalizują się tu przerzuty
    • gruczolakoraków jelita grubego i odbytnicy oraz trzustki, żołądka, jelita cienkiego
    • raka piersi
    • mięsaków (zlokalizowanych w kończynach, jelitach, pozaotrzewnowo)
    • czerniaka złośliwego
    • raka jajnika
    • raka płuca (drobnokomórkowego i niedrobnokomórkowego), który rzadko daje przerzuty do wątroby.