Podyplomie

Krwawienia z dolnego i środkowego odcinka przewodu pokarmowego

Andrzej Baniukiewicz, Andrzej Dąbrowski

Wstęp

Krwawienie z dolnego odcinka przewodu pokarmowego jest częstym problemem klinicznym i przyczyną 25% wszystkich epizodów krwawienia z przewodu pokarmowego, zwłaszcza u osób w starszym wieku. Zwykle charakteryzuje się niedużym nasileniem i często zatrzymuje się samoistnie. W porównaniu do ostrego krwawienia z górnego odcinka przewodu pokarmowego, ostre krwawienia z odcinka dolnego i środkowego rzadziej przebiegają z zaburzeniami hemodynamicznymi (19% vs 35%) i rzadziej wymagają przetaczania krwi (36% vs 64%). Ustępują samoistnie u około 80-85% chorych.

Masywne krwawienie stanowi zagrożenie życia i wymaga intensywnego leczenia. W poniższym rozdziale zostaną omówione krwawienia ze źródeł zlokalizowanych w jelicie cienkim i grubym.

Definicje

Tradycyjna

Tradycyjnie krwawieniem z dolnego odcinka przewodu pokarmowego (DOPP) określa się ostrą lub przewlekłą utratę krwi ze źródła krwawienia położonego dystalnie do więzadła Treitza.

Współczesna

U około 5% pacjentów z objawami krwawienia z przewodu pokarmowego w badaniu endoskopowym górnego i dolnego odcinka przewodu pokarmowego nie znajduje się źródła krwawienia. W ok. 75% takich przypadków źródło krwawienia zlokalizowane jest w jelicie cienkim. Wyniki badań nad przyczynami krwawień z przewodu pokarmowego – prowadzonych z użyciem endoskopii kapsułkowej – pozwoliły na wyodrębnienie krwawień z jelita cienkiego jako osobnego problemu klinicznego. Dlatego zaleca się podział krwawień z przewodu pokarmowego na trzy kategorie: z górnego, środkowego i dolnego odcinka przewodu pokarmowego. W dalszej części rozdziału stosowana jest ta klasyfikacja.

Krwawienie z górnego odcinka przewodu pokarmowego

Jest to krwawienie, którego źródło znajduje się powyżej brodawki Vatera.

Krwawienie ze środkowego odcinka przewodu pokarmowego

Krwawienie z miejsca poniżej brodawki Vatera aż do końca jelita krętego klasyfikowane jest jako krwawienie ze środkowego odcinka przewodu pokarmowego.

Krwawienie z dolnego odcinka przewodu pokarmowego

Krwawienie z jelita grubego nazywane jest krwawieniem z dolnego odcinka przewodu pokarmowego.

Klasyfikacja

Ostre krwawienie z dolnego odcinka przewodu pokarmowego

Ostrym krwawieniem z dolnego odcinka przewodu pokarmowego określa się krwawienie trwające <3 dni, powodujące zaburzenia hemodynamiczne z niedokrwistością wymagającą przetoczenia preparatów krwi.

Przewlekłe krwawienie z dolnego odcinka przewodu pokarmowego

Przewlekłe krwawienie z dolnego odcinka przewodu pokarmowego jest pojęciem szerokim, obejmującym: