Podyplomie

Neuropatie wtórne

Marta Durka-Kęsy

Wstęp

Wsród nabytych neuropatii wtórnych, towarzyszących chorobom innych narządów i układów, wyróżniamy neuropatie:

  • metaboliczne (cukrzycowe, mocznicową, alkoholową i niedoborowe)
  • w przebiegu układowych chorób tkanki łącznej
  • w zapaleniach naczyń
  • w gammapatiach monoklonalnych
  • paranowotworowe
  • toksyczne i polekowe
  • zakaźne
  • spowodowane innymi chorobami.

Neuropatie metaboliczne

Neuropatie cukrzycowe

Neuropatia jest częstym powikłaniem cukrzycy. Zaburzenia gospodarki glukozy powodują uszkodzenia włókien ruchowych, czuciowych i autonomicznych, toteż symptomatologia jest bardzo różnorodna. Najczęstsze są zaburzenia czucia powierzchniowego na obszarze skarpetek i rękawiczek, drętwienie, mrowienie, palenie, przeczulica dystalnych części kończyn, zaburzenia czucia głębokiego, osłabienie różnych grup mięśniowych. Objawy autonomiczne u pacjentów z cukrzycą to suchość skóry, zaburzenia pocenia w ściśle określonych obszarach skóry, zaburzenia reakcji źrenic na światło, tendencja do omdleń lub ortostatycznych spadków ciśnienia, zaburzenia zwieraczy. W przypadku neuropatii cukrzycowej objawy są symetryczne lub asymetryczne. Mogą wystąpić objawy uszkodzenia jedynie pojedynczego nerwu, m.in. nerwu czaszkowego.

Definicja

Neuropatia cukrzycowa przebiega z objawami uszkodzenia obwodowego układu nerwowego manifestującymi się klinicznie lub podklinicznie oraz charakterystycznymi dla cukrzycy i bez związku z innymi możliwymi przyczynami neuropatii. Objawy neuropatii wynikają z zajęcia somatycznego i autonomicznego obwodowego układu nerwowego.

Klasyfikacja

Objawy uszkodzenia nerwów obwodowych spotyka się często u chorych na cukrzycę insulinozależną i insulinoniezależną. Wśród chorych na cukrzycę spotykamy wiele różnych postaci neuropatii, które prawdopodobnie wynikają z innych mechanizmów powstania uszkodzeń obwodowego układu nerwowego.

Podział według Thomasa

Na podstawie klasyfikacji neuropatii cukrzycowej P.K. Thomasa wyróżnia się:

  • ostrą odwracalną neuropatię hiperglikemiczną
  • przewlekłą neuropatię uogólnioną:
    • przewlekłą dystalną symetryczną polineuropatię
    • ostrą bolesną polineuropatię czuciową
    • neuropatię autonomiczną
  • neuropatie ogniskowe i wieloogniskowe:
    • neuropatię czaszkową
    • poliradikuloneuropatię tułowiową (piersiowo-lędźwiową)
    • ogniskowo-kończynową neuropatię (włączając w to neuropatie uciskowe i z uwięźnięcia)
    • proksymalną neuropatię ruchową
  • nałożoną (współistniejącą) przewlekłą zapalną polineuropatię demielinizacyjną.

Epidemiologia