Podyplomie b3969581086002b1878d586a6246f3219e524082da55d2687d5d39d039ed13f7

Neurogeriatria

Jacek J. Rożniecki

Wstęp

Neurogeriatria, zwana również neurologią wieku podeszłego, jest obszarem wiedzy, którego znaczenie w ostatnich latach rośnie. Jest ona przedmiotem zainteresowania coraz większej liczby lekarzy, przede wszystkim geriatrów, a wśród specjalistów innych dziedzin – neurologów. Większa waga, jaką przywiązuje się do tej dość nowej dziedziny medycyny, jest następstwem zachodzącego w krajach wysoko rozwiniętych procesu starzenia się społeczeństw.

Starzenie się społeczeństw

Ujemny przyrost naturalny

Proces starzenia się społeczeństw przede wszystkim jest skutkiem ujemnego przyrostu naturalnego, a co za tym idzie – zmian proporcji w liczebności różnych grup wiekowych z przesunięciem w kierunku populacji starszej i najstarszej. Aspekt społeczny tego zjawiska przekłada się na skutki praktyczne: inne niż dawniej proporcje chorych w różnym wieku konsultowanych w poradniach i gabinetach, a także leczonych w szpitalu.

Starszy wiek populacji

Starzenie się społeczeństwa ma także inny wymiar: rzeczywisty starszy wiek populacji, a nie tylko zwiększenie średniej wieku społeczeństwa. Ten bezwzględnie starszy wiek obywateli krajów wysoko rozwiniętych wynika z dużo dłuższego i wciąż wydłużającego się średniego czasu ich życia. To z kolei bezpośrednio wpływa na:

  • strukturę zachorowań
  • obraz kliniczny wielu chorób
  • sposób leczenia i reagowania na leki
  • rokowanie w przebiegu różnych chorób.

Rozumienie określenia „stary” w odniesieniu do jednostki ewoluowało w ostatnich latach i obecnie wiek metrykalny odgrywa znacznie mniejszą rolę niż wiek biologiczny.

Główne problemy osób w podeszłym wieku

Najczęstsze w praktyce klinicznej sytuacje dotyczące najstarszej części społeczeństwa to:

  • pogarszanie się pamięci i funkcji poznawczych
  • zaburzenia motoryki uwarunkowane głównie chorobami układu pozapiramidowego ujawniające się
    • zaburzeniami chodu
    • upadkami
  • udary mózgu i inne choroby naczyń mózgowych
  • bóle głowy i bóle twarzy
  • zawroty głowy i zaburzenia równowagi
  • bóle kręgosłupa oraz inne uogólnione zespoły bólowe i choroby kręgosłupa
  • zaburzenia czucia i choroby obwodowego układu nerwowego
  • choroba neuronu ruchowego
  • pogorszenie ostrości zmysłów
  • zaburzenia snu.

Wymienione choroby i stany patologiczne omówiono szczegółowo w rozdziałach poświęconych poszczególnym grupom schorzeń.

Proces starzenia się organizmu

Starzenie się jest procesem zmian następujących z czasem w każdej tkance i każdym narządzie od początku ich wykształcenia się. Początkowa faza tych zmian jest raczej rozwojem i dojrzewaniem. Po osiągnięciu dojrzałości po pewnym czasie rozpoczynają...